Drugovi i Drugarice, srećan Dan Republike!

Drugovi i Drugarice, srećan Dan Republike!

554
0
PODIJELI

 

Taj 29. novembar obilježavao je godišnjicu Drugog zasjedanja AVNOJ-a, kada je u Jajcu donijeta odluka o federalnom ustrojstvu države, a danas je povod za podsjećanje na zajednički život, neradne dane, školske priredbe, crvene marame prvaka i “svinjokolj”, piše “Tanjug”.

 

Istorijskog datuma, 29. novembra 1943. godine, ustanovljen je Nacionalni komitet oslobođenja Jugoslavije i objavljeno da je odlučeno “da se Jugoslavija izgradi na demokratskom, federativnom principu kao zajednica ravnopravnih naroda”, a kraljevskoj vladi u izbjeglištvu zabranjen je povratak u zemlju.

 

Odlukama ustavnog karaktera ustanovljeni su državni organi i to je bio razlog da upravo taj datum ostane zapisan kao dan stvaranja nove Jugoslavije.

 

Nakon završetka rata, 1945. godine, 29. novembar se slavio kao Dan Republike i bio jedan od najvećih praznika u nekadašnjoj SFRJ – proslavljao se dva neradna dana uz svečane akademije u glavnim gradovima republika bivše države, dijeljenje ordenja, počasne plotune.

 

Đaci prvaci su dobijali crvene pionirske marame na praznik socijalističke Jugoslavije, a taj dan bio je prepoznatljiv i po tradicionalnom “iću i piću”, u izobilju…

 

Praznik nije preživio raspad SFRJ ni u jednoj republici nekadašnje zajedničke države osim u Srbiji, gdje je ukinut tek 2002. odlukom vijeća građana Savezne skupštine SRJ (Crna Gora je “odustala” od zvaničnog praznovanja par godina ranije).

 

Ratna razaranja “oštetila” su i sjećanja i emocije, ostali su samo jugonostralgičari na svim prostorima nekada velike države “od Vardara do Triglava”, a ni njih nije mnogo.

 

Uglavnom, riječ je o starijim generacijama, mada se ovih dana na društevenim mrežama i portalima može vidjeti i odgovor mlađih na, recimo, najavu snježnih padavina u Hrvatskoj “krajem nedjelje”: “Sve normalno…. uvijek je za Dan Republike bilo mraza i snježnih pahulja…”.

 

Slovenci su među najvećim jugonostalgičarima, najbrojniji su među posjetiocima Titovog groba na Dan mladosti, najzainteresovaniji za proslave svih nekada zajedničkih praznika…

 

Dana Republike sjete se tradicionalno i u Tivtu gdje “stari borci” i antifašisti koriste priku da povuku paralelu između srećno proživljenih vremena u, kažu, “najljepšoj državi na svijetu” sa trenutnim dšavanjim na svjetskoj političkoj sceni.

 

Da sjećanje živi i u BiH potvrđuje i već održana (24. novembra) centralna svečanost obilježavanja 69. godišnjice Drugog zasjedanja AVNOJ-a kome su prisustvovali građani iz svih država regiona – najviše ih je bilo iz BiH, Hrvatske i Slovenje… i svi su se družili i veselili uz kulturno-umjetnički program i kozaračko kolo.

 

U okviru događaja “Dani AVNOJ-a u Jajcu” održana je i svečana sjednica SUBNOR-a, zajedno s predstavnicima antifašista i boraca NOR-a Jajce, razgovaralo se o daljnjim aktivnostima u prisustvu predstavnika republika bivše Jugoslavije.

 

Položeno je cvijeće i vijenci na spomenik u Jajcu o kojem se ne zna dovoljno među mladima – razlog je neujednačeno izučavanje regionalne prošlosti u krajevima bivše države.

 

U prilog priči o rođendanu koji se više ne slavi je i sjećanje mladih, ali dovoljno strarih da pamte školske priredbe organizovane na Dan Republike, okupljanja prijatelja “od juga do sjevera” domovine Jugoslovena, a u centru Beograda svake godine zavijori se i poneka trobojka sa petokrakom…

 

Državnici (ne) razmišljaju o pomirenju u regionu, novi događaji otvaraju “ratne rane”, Slovenci su u Evropskoj uniji, Hrvati će uskoro…Crnogorci malo kasnije, a Srbi, Makedonci i stanovnici BIH “šire ruke” ka evropskoj porodici koja nas, možda, ponovo ujedini u proslavi nekog novog praznika.

 

Jedna od tekovina zasjedanja u Jajcu bio je i “Tanjug”.

– Ovdje Telegrafska agencija Nova Jugoslavija “Tanjug” javlja – bile su riječi kojima se prvi put, nešto prije zasjedanja u Jajcu – 5. novembra 1943, oglasila prva jugoslovenska novinska agencija sa zadatkom broj jedan – da obavijesti svijet o antifašističkoj borbi na tlu Jugoslavije.